พี่ๆ แม่โจ้รุ่น 6- ที่เข้ามาเรียนนแม่โจ้เมื่อปี พ.ศ. 2482 คงยังไม่่มีถนนดังกล่าวในแม่โจ้

พี่ๆ รุ่น 10 และ 11 ใน พ.ศ. 2486-87 คงเริ่มเรียก ถนนที่จะเดินตัดไปรอรถยนต์โดยสารที่ปากทาง "ประตูคอกควาย" ว่า "ถนนบางเขน" เพราะพี่ๆ รุ่นนี้ เป็นรุ่นที่เรียกว่า รุ่นเตรียมมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์
จึงสามารถไปเรียนต่อที่ "บางเขน" ได้เลย

คอกควายที่ปลายถนนบางเขนนั้นมีมานานหลายปี และบริเวณนั้นก็ใช้เป็นที่เลี้ยงควายตลอดมา
ถนนเป็นดินลูกรังอัดแน่น
สองข้างทางปลุกต้นหางนกยูงฝรั่ง ออกดอกสีแสดเข้ม หรือจางๆ สวยงาม
เวลากลับจากในเวียงมาถึงเนินสูงพวกเรามองมาจะเห็นถนนบางเขนสวยงาม

คอกควายย้ายไปอยุ่ไกลออกไปทางด้านหลังแปลงนาของพวกเรา ไปทางคลองชลประทาน
ประตูคอกควายที่พี่ๆเคยเรียกก้หายไป
เหลือเพียง ถนนบางเขน และประตูบางเขน

ในกลางปี 2550
มหาวิทยาลัยได้เริ่มนำเรื่องราวในอดีตมาสร้างสภาพให้คล้ายวันเก่าๆที่ควรอนุรักษ์ให้พวกเราได้เห็น
อาจารย์ชุมพล รินคำ รุ่น 45 (ผู้ช่วยอธิการบดี)เป็นคนประสานงานดำเนินการ

ช่างปั้นชื่อ นายชูเกียรติ คงแพ อายุ 31 ปี
บ้านช่างเคี่ยน เชิงดอยสุเทพ เคยอยู่โรงงานปั้นดินเผาเซรามิคมาก่อน
ปั้นควายทั้งหมด 10 ตัว
แต่ละตัวใช้เวลาประมาณ 1 อาทิตย์
ใช้มาตราส่วนขนาดรูปร่างตามจริง
วัดจากขนาดของ เขาควาย เป็นเกณฑ์ตามอายุ
งานหลักแบ่งเป็น 3 งาน
งานเหล็กโครงร่าง
งานปุนหล่อ
งานตบแต่งลวดลาย
แต่ละตัวจะมีนำ้หนักประมาณ 500 กิโลกรัม
ปั้นทั้งหมด 10 ตัว เพศผู้ 4 ตัว เพศเมีย 6 ตัว
เพศผู้จะมีเขาลักษณะ แบนและกว้าง
ในช่วงเริ่มต้นนั้นมี ควายเผือก 3 ตัว

ภายหลังมีเกวียนพร้อมหลังคา (ประทุน) มาเติมให้เป็นควายลากเกวียน
และควายไถนา

ถนนบางเขนได้รับการปรับภูมิทัศน์ มีทางเดิน มีร่มเงา สวยงาม ตลอดสาย
ผ่านแปลงผัก ร้านค้าสหกรณ์ คณะวิทยาศาสตร์
ไปถึงสี่แยก ถังประปา ซึ่งสร้างและใช้งานมาตั้งแต่พี่ๆ รุ่น 19
ก็ถูกปรับเปลี่ยนลักษณะเป็นถังน้ำแบบเคาบอย สวยงามไปอีกแบบหนึ่ง
เก็บไว้เป็นอนุสรณ์ให้ศิษย์เก่ารุ่นอาวุโสได้รำลึกถึงโรงครัวสมัยเก่า

ขอขอบคุณ ผศ.ธนิต มะลิสุวรรณ รุ่น 20 ที่ปรึกษาอธิการบดี ที่ได้อนุเคาระห์ภาพถ่ายและคำบรรยายเรื่องเล่าที่พี่ๆ รุ่นเก่าได้เล่าไว้ ขอขอบคุณมา ณ โอกานี้ด้วย
ขอบคุณ อ.สมพร ยกตรี รุ่น 20 ที่โทรเข้ามาในรายการ แม่โจ้เมื่อวันวาน
และให้ข้อมุลเพิ่มเติมเกี่ยวกับ ประตูคอกควาย ถนนบางเขน ต้นไม้ในแม่โจ้

สงวน จันทร์ทะเล
16 มกราคม 2551