ตำนานแม่โจ้-The holy traditional pond was first used to the 3rd Maejo enrollment in 1936. Kasetsanan Pond the site where Maejo students keep in mind forever as the chain of mind to all Maejo graduates .

สระศักดิ์สิทธิ์เพื่อพิธีกรรมสู่อ้อมอกแม่โจ้

วันที่ 29 ธันวาคม พ.ศ. 2478 อาจารย์ใหญ่ คุณพระช่วงฯ ได้กล่าวแก่นักเรียนแม่โจ้ว่า “ สระเกษตรสนาน ” ได้เกิดขึ้นตามความปรารถนาของพวกเรา เกิดขึ้นจากพลังความสามัคคีของพวกเราทุกคน ท่านเชื่อว่า สระนี้จะเป็นสระอันศักดิ์สิทธิ์ ที่จะเป็นสิ่งคอยกระตุ้น ความสามัคคี ในทางที่เกิดประโยชน์ต่อสถาบันและประเทศชาติสืบไป ขอให้พวกเราช่วยกันรักษาทั้งสระและความดีที่ได้ร่วมกันแสดงออกในครั้งนี้ให้คงอยู่ เป็นเยี่ยงอย่างอันดีแก่บรรดาศิษย์แม่โจ้รุ่นหลังๆ ตลอดไปชั่วกาลนาน

ลูกแม่โจ้ได้ใช้สระนี้ประกอบพิธีกรรมต้อนรับนักเรียนใหม่ที่จะมาเป็นลูกแม่โจ้เป็นครั้งแรก เมื่อเช้าตรู่วันที่ 7 มิถุนายน พ.ศ. 2479 (รุ่น3)

สระนี้เป็นสระศักดิ์สิทธิ์จริง ตามที่ท่านอาจารย์ใหญ่ได้กล่าวไว้

สระนี้ใช้ในการลงทัณฑ์ระหว่างนักเรียนด้วยกัน ตามธรรมนูญของแม่โจ้
ในข้อที่มีโทษต้องจับโยนน้ำก็ดี
การบูชายัญก็ดี
ตลอดจนพิธีชุบตัวของลูกแม่โจ้ที่เข้ามาใหม่
หรือพิธีล้างอาถรรพ์ ก็ได้ใช้สระนี้ทำพิธีสืบต่อกันตลอดมา
โดยมิได้ก่อให้เกิดความแตกร้าว แตกแยกกันแต่ประการใด
ผลที่ได้กับตรงข้าม ได้ก่อให้เกิดความสามัคคี รักใคร่กลมเกลียวกัน
สมกับปณิธานที่ท่านอาจารย์ใหญ่ คุณพระช่วงฯ ได้ตั้งไว้ทุกประการ ฯลฯ

บริเวณโดยรอบสระเกษตรสนานนี้จึงเป็นที่สงบเงียบที่ ลูกแม่โจ้ ทุกคนต้องให้ความเคารพว่าเป็น
สถานที่ศักดิ์สิทธิ์

ต้องได้รับการ ดูแลรักษาไว้เพื่อประกอบพิธีของ ลูกแม่โจ้ ตามบทบัญญัติแม่โจ้

การใช้สถานที่และสระนี้ต้องกระทำด้วยความจริงใจยึดมั่นตามประเพณีที่สืบทอดมา

การชำระล้างมลทินต้องกระทำโดยถูกต้องยุติธรรมตามแบบแผนที่บทบัญญัติได้ตราไว้

เรียบเรียงจา ก “ สระเกษตรสนาน ” โดยปราโมทย์ บัวชาติ (รุ่น 2 ศิษย์เก่าดีเด่น พ.ศ. 2538 และ หนึ่งใน 70 คนเด่น แม่โจ้ 70 ปี/ผู้เรียบเรียง) หนังสือ เกษตร-แม่โจ้ ที่ระลึกวันคล้ายวันเกิดครบรอบปีที่ 82 ของอำมาตย์โท พระช่วงเกษตรศิลปการ 20 กรกฎาคม 2524 .

สงวน จันทร์ทะเล
ประธานประเพณี รุ่น 25
กรรมการที่ปรึกษาสมาคมศิษย์เก่าแม่โจ้
ที่ปรึกษาอธิการบดีด้านกิจการศิษย์เก่าสัมพันธ์

ข้อมูลและภาพเพิ่มเติม โดย ผศ.ธนิต มะลิสุวรรณ รุ่น 20

นักศึกษาปัจจุบันและศิษย์เก่ารุ่นใหม่ๆ คงยังนึกภาพไม่ออกขอนำภาพเรื่องราวของ “สระเกษตรสนาน” มาให้ชม

ในภาพ บริเวณสระเกษตรสนานเดิม (พ.ศ.๒๔๗๘) แต่หลังจากเลิกใช้ จึงได้ขุดขยายพื้นที่สระออก เพื่อกักเก็บน้ำไว้ใช้และการเลี้ยงสัตว์น้ำ บริเวณหลังอาคารหอพักนักศึกษาหญิง (ปัจจุบัน)

ตามตำนานแม่โจ้ บอกว่าสระนี้ เกิดจากการรวมพลังกาย พลังใจของนักเรียนแม่โจ้ ๒๖๖ คน
โดยมีอาจารย์ใหญ่ คุณพระช่วงเกษตรศิลปการ และคณาจารย์ช่วยกันดำเนินงาน

เริ่มทำการขุดสระ เมื่อวันที่ ๒๒ ธันวาคม ๒๔๗๘
ขุดแล้วเสร็จเมื่อวันที่ ๒๙ ธันวาคม ๒๔๗๘ และ
รับน้องครั้งแรก รุ่นที่ ๓ เมื่อวันที่ ๗ มิถุนายน ๒๔๗๙

ในภาพ คนเก่าๆอาจนึกไม่ออกว่าอยู่ตรงไหน แต่ถ้าบอกว่าด้านขวามือ ที่เห็นอาคารหลังคาสีแดง นั่นคือ “เรือนชีวะ” ครั้งหนึ่งใช้เป็นอาคารเรียน
เป็นโรงเรียน “เทพศาสตร์” สำหรับเด็กลูกหลานในละแวกนั้น
และเป็นอาคารที่พัก ระหว่างการสอบภาคปฏิบัติ เวลา ๕ วัน เพื่อเข้าเรียนในโรงเรียนเกษตรกรรมแม่โจ้ เมื่อปี พ.ศ. ๒๔๙๘ (แม่โจ้ รุ่น ๒๐)
ผู้ที่สอบคัดเลือกได้ที่ ๑ ครั้งนั้น
คือ ดร.อำนวย ยศสุข

ปัจจุบัน เป็นที่พักของผู้ดูแลต้นไม้ เพื่อการย้ายปลูกตามสถานที่ต่างๆของมหาวิทยาลัย
“สระนี้เป็นสระศักดิ์สิทธิ์ เพื่อพิธีกรรมสู่อ้อมอกแม่โจ้” ...คุณพระช่วงฯ
ตั้งชื่อสระโดย คุณละมัยเพศยนิกร (รุ่น ๑)
สระมีขนาดกว้าง ๓๐ เมตร
ยาว ๖๐ เมตร ความลึกตรงลานกระโดดน้ำ ๒เมตร รวมพื้นที่สระ ๔,๑๐๐ ลูกบาศก์เมตร

เมื่อแม่โจ้ ได้รับการยกฐานะเป็นวิทยาลัยฯ สถาบันเทคโนโลยีการเกษตรแม่โจ้ จำนวนนักศึกษาจึงเพิ่มมากขึ้นตามลำดับ
สระเดิมคับแคบเกินไป
ได้มีการย้ายสระประเพณี เพื่อพิธีกรรมอันศักดิ์สิทธิ์สู่อ้อมอกแม่โจ้ นี้ ไปยังพื้นที่แห่งใหม่

ในภาพ สระเกษตรสนาน แห่งใหม่ ลานพิธีกรรมด้านซ้ายมือสำหรับผู้ชาย และขวามือเป็นสระและลานพิธีของผู้หญิง
มีข้อปฎิบัติในการใช้สระเกษตรแห่งนี้ รวม ๔ ข้อ

๑.ใช้ลงโทษผู้กระทำผิดต่อธรรมนูญแม่โจ้เท่านั้น
๒.ห้ามสูบบุหรี่ และเครื่องดื่มที่มีแอลกอฮอล์ ในบริเวณสระเกษตรสนานโดยเด็ดขาด
ในภาพ ลานพิธีกรรมและสระน้ำผู้ชาย “อนุสรณ์ ลูกแม่โจ้ ๖๕ ”
มอบให้เมื่อวันที่ ๗ มิถุนายน ๒๕๔๕
๓.เมื่อเข้ามาในบริเวณสระเกษตรสนาน ต้องสงบและสำรวม
๔.แต่งกายในชุดสุภาพเรียบร้อย ไม่สวมกางเกงขาสั้น รองเท้าแตะเข้ามาโดยเด็ดขาด
ในภาพ ลานพิธีกรรมและสระน้ำผู้หญิง “อนุสรณ์ ลูกแม่โจ้ ๖๗”
มอบให้เมื่อวันที่ ๗ มิถุนายน ๒๕๔๗

ศิษย์เก่าแม่โจ้รุ่นอาวุโส อาจไม่ทราบว่าสระเกษตรสนานใหม่ แห่งนี้อยู่ที่ไหน
สังเกตอาคารเก่าด้านซ้ายมือของภาพ นั่นคือโรงครัวและโรงอาหารเก่า
ที่ใช้เลี้ยงอาหารนักเรียนแม่โจ้ จนถึงรุ่นสุดท้าย เมื่อปี พ.ศ.๒๔๙๘-๙๙ รุ่น ๒๐-๒๑
จึงย้ายไปที่ใหม่ (คือร้านอาหารสโมสรข้าราชการมหาวิทยาลัยแม่โจ้
ตรงข้ามอาคารเสาวรัจ นิตยวรรธนะ ของคณะวิทยาศาสตร์
***
ธนิต มะลิสุวรรณ รุ่น ๒๐ [17 ต.ค. 2550 , 14:07:52
***

ขอขอบพระคุณ ผศ.ธนิต มะลิสุวรรณ รุ่น 20
ที่กรุณาเก็บภาพสระเกษตรสนานทั้งสระเดิมและสระที่ปรับปรุงใหม่
ผมขอนำภาพเหล่านี้เก็บไว้เป็นตำนานแม่โจ้เพื่อ ลูกแม่โจ้
จะได้รับทราบข้อมูลที่ถูกต้องตลอดไป
ส.จันทร
๑๘ ตุลาคม ๒๕๕๐

Updated: October 18, 2007