ตำนานแม่โจ้ 8

ศาสตราจารย์ ดร.วิภาต บุญศรี วังซ้าย
(แม่โจ้ รุ่น 1)

Professor Dr. Vipata B. Wangsai

Maejo #1(enrollee 1934)

(2459 - 2527)
(1916 - 1984)
The man who first claimed the motto "Hard Work Never Kill Anyone." on June 9, 1955

อมตะโอวาท “ งานหนักไม่เคยฆ่าคน”

วันพฤหัสบดีที่ 9 มิถุนายน พ.ศ. 2498
อาจารย์ วิภาต บุญศรี วังซ้าย ผู้อำนวยการ นั่งอยู่หน้าสุดบนเวทีของห้องประชุม ด้านล่างห้องประชุม ตอนหน้าสุด มีนักเรียนชั้นปีที่สามจำนวน 52 คน นักเรียนชั้นปีที่สองจำนวน 120 คน และนักเรียนชั้นปีที่หนึ่ง (รุ่น 20) จำนวน 221 คน

พิธีไหว้ครู เริ่มขึ้นเมื่อเวลา 09.00
หลังพิธี ไหว้ครู อาจารย์ วิภาต บุญศรี วังซ้าย ได้ให้โอวาท มีถ้อยคำตอนหนึ่งที่ทุกคน จำได้จนถึงทุกวันนี้

“ ....งานหนัก ไม่เคยฆ่าคนใครที่ตายเพราะทำงานหนัก ครูจะสร้างอนุสาวรีย์ไว้ในแม่โจ้ .. ”

วจนโอวาทนี้มีความหมายต่อพวกเรา ชาวแม่โจ้ อย่างมาก และได้กลายเป็นบทท่องคาถายามเหน็ดเหนื่อย เป็นมนต์ขลังสร้างพลังใจให้แก่นักศึกษาทุกรุ่น สร้างให้ “ นักศึกษาแม่โจ้” มีความแกร่งและกล้าตัดสินใจในการทำงาน และเป็น อมตะโอวาทที่จำได้ทุกคนตลอดระยะเวลา 51 ปีที่ผ่านมา

“ งานหนักไม่เคยฆ่าคน”
****

ประวัติโดยย่อของ ศาสตราจารย์ ดร. วิภาต บุญศรี วังซ้าย

อาจารย์วิภาต เกิดเมื่อวันที่ 12 มีนาคม พ.ศ. 2459 ที่บ้านสันกลาง ตำบลในเวียง อำเภอเมือง จังหวัดแพร่ เป็นบุตรคนที่ 7 ของนายบุญมา และ นาง บัวเกี๋ยง วkังซ้ย

อาจารย์วิภาตเรียนจบการศึกษาชั้นมัธยม 6 จากโรงเรียนพิริยาลัย จังหวัดแพร่ แล้วมาเข้าเรียนต่อที่โรงเรียนยุพราชวิทยาลัยในปี พ.ศ. 2476

พ.ศ. 2477 สอบเข้าเรียนเป็นนักเรียนทุนโรงเรียนประถมกสิกรรมฝึกหัดครูภาคเหนือแม่โจ้ ถือเป็นรุ่นบุกเบิกและสร้างแม่โจ้ โดยมี อำมาตย์โท พระช่วงเกษตรศิลปการ เป็นอาจารย์ใหญ่

พ.ศ. 2479 เรียนจบแล้วไปทำงานเป็นพนักงานเกษตรกรรม แผนกยาง กรมเกษตรและการประมง ประจำที่จังหวัดสงขลา แล้วสอบชิงทุนหลวงไปศึกษาต่อที่ มหาวิทยาลัยฟิลิปปินส์ เมืองลอสบานโยส สาขาเศรษฐศาสตร์ เรียนจบปริญญาตรี เดินทางกลับประเทศไทยเมื่อปี พ.ศ. 2484 และเข้ารับราชการเป็นอาจารย์ที่แม่โจ้ รับตำแหน่งเป็นอาจารย์ฝ่ายปกครอง

พ.ศ 2489 ลาออกจากราชการ ลงสมัครเลือกตั้งผู้แทนราษฎรจังหวัดแพร่ และได้ดำรงตำแหน่งเป็นเลขานุการรัฐมนตรีว่าการกระทรวงพานิชย์

พ.ศ. 2491 มีการยุบสภาผู้แทนราษฎร อาจารย์วิภาตจึงอำลาชีวิตการเมือง ไปทำไร่ส่วนตัวที่อำเภอปากช่อง จังหวัดนครราชสีมาเป็นเวลา 6 ปี

พ.ศ. 2497 กลับเข้าราชการ เป็นอาจารย์เอก ตำแหน่งอาจารย์ใหญ่ โรงเรียนเกษตรกรรมแม่โจ้ กองโรงเรียนเกษตรกรรม กรมอาชีวศึกษา กระทรวงศึกษาธิการ

พ.ศ.2499 ได้รับการแต่งตั้งเป็น ผู้อำนวยการวิทยาลัยเกษตรกรรมเชียงใหม่ แม่โจ้

พ.ศ. 2508 เลื่อนตำแหน่งเป็น ผู้อำนวยการวิทยาลัย ชั้นพิเศษ

พ.ศ. 2518 – 2526 ได้รับตำแหน่งเป็น อธิการบดี สถาบันเทคโนโลยีการเกษตร รวม 2 สมัย

เมื่อครบวาระเกษียณอายุราชการ อาจารย์วิภาตได้เดินทางไปเยี่ยมเยียนลูกศิษย์และเพื่อนฝูงในต่างจังหวัดอยู่เสมอ

ปลายเดือนสิงหาคม พ.ศ. 2527 เข้าตรวจสุขภาพร่างกาย และต้องไปพักรักษาตัวที่โรงพยาบาลมหาราชชียงใหม่ รวม 2 ครั้ง อาการได้ทรุดลงเรี่อยๆ และได้จากลูกศิษย์ชาวแม่โจ้ไปเมื่อวันที่ 30 ตุลาคม พ.ศ. 2527 รวมอายุได้ 68 ปี
** 

อาจารย์ วิภาต เป็นนักประชาธิปไตย เป็นผู้มีเมตตาธรรม ท่านมีคำพูดที่ประทับใจว่า “ ปลูกไมตรีดีกว่าพาล” อาจารย์วิภาตเป็นผู้มีความริเริ่มและพัฒนางานใหม่ๆเสมอ ท่านได้สร้างคน สร้างคุณภาพของงานและผลผลิตที่สังคมยอมรับ ให้ปรากฎโดยทั่วไปเป็นที่ประจักษ์ตราบเท่าทุกวันนี้

นักเรียนแม่โจ้ แต่ละรุ่นที่จบออกไป เปรียบเทียบแม่โจ้ว่า เป็น มหาวิทยาลัยแห่งชีวิต

อาจารย์วิภาตเป็นนักพัฒนาชนบท ท่านพูดเสมอว่า ปรัชญาแม่โจ้นั้น ต้องเน้นด้านการพัฒนาชนบทเป็นงานแรก และถือเป็นงานสำคัญ ที่จะทำให้แม่โจ้ “ เด่น” ไปจากมหาวิทยาลัยอื่นๆ

อาจารย์วิภาตเป็นนักปกครองที่ดีเยี่ยมและเต็มไปด้วยบารมี เป็น “ ครู” ที่ประเสริฐ

เป็นปรมาจารย์ของศิษย์ทั้งปวง

อาจารย์ วิภาต เป็นผู้มีความสมถะ และท่านเป็นปูชนียบุคคลของแม่โจ้ เป็นสัญลักษณ์ของสถานศึกษา เกษตร-แม่โจ้ ตลอดไป

ท่านผู้มีเกียรติ์ ศิษย์เก่าแม่โจ้ นักศึกษาแม่โจ้ บุคลากรมหาวิทยาลัยแม่โจ้ทุกท่าน กระผมในฐานะผู้ทำหน้าที่สรุปประวัติโดยย่อ และอ่านคำสดุดีอนุสาวรีย์ ศาสตราจารย์ ดร. วิภาต บุญศรี วังซ้าย ขอขอบพระคุณผู้มีเกียรติ์ทุกท่านที่มาร่วมงานวันนี้ ขอขอบพระคุณพี่ๆ อาวุโส ทุกท่านที่อุตส่าห์เดินทาง ไกลๆ มาจากต่างจังหวัด เพื่อมารำลึกถึงคุณ งามความดีของ ศาสตราจารย์ ดร. วิภาต บุญศรี วังซ้าย ในวาระครบรอบปีที่ 72 แห่งการก่อตั้ง เกษตร-แม่โจ้

ขอขอบคุณมา ณ โอกาสนี้ สวัสดี

***************************

คำจารึกที่ฐานอนุสาวรีย์

“ ความเอาจริง มุ่งมั่น ขยัน บากบั่น มานะ พยายาม จะนำไปสู่ความสำเร็จ

คนเราควรก้าวหน้าไปให้ไกล ให้สูง เท่าที่จะสามารถทำได้

แต่ต้องมีศีลธรรม จรรยา ที่ดี ควบคุมตัวเองอยู่ตลอด ”

วิภาต บ.วังซ้าย

*******************

ข้อมูลเพิ่มสำหรับผู้อ่านคำสดุดี

เรียบเรียงจาก หนังสืออนุสรณ์งานพระราชทานเพลิงศพ ศาสตราจารย์ ดร.วิภาต บุญศรี วังซ้าย

วันอาทิตย์ที่ 17 กุมภาพันธ์ 2528 สุสานแม่โจ้

****

สงวน จันทร์ทะเล รุ่น 25
ที่ปรึกษาอธิการบดีด้านกิจการศิษย์เก่าสัมพันธ์์

3 มิถุนายน 2549

19 ธันวาคม 2551 วันนี้เมื่อ 73 ปี มาแล้ว พี่ๆ รุ่น 1-2 ได้ช่วยกันวางแผนขุดสระเกษตรสนาน วันที่ 18 ธันวาคม 2478 กรรมกานักเรียนร อาจารย์ใหญ่ หารือ การร่วมมือร่วมใจขุดสระนำเพื่อการกิฬา หารือแบ่งกลุม แบ่งงานรับผิดชอบ วันที่ 22 ธันวาคม 2478 ลงมือทำงานอย่างจริงจัง ไม่มีหยุด วันที่ 29 ธันวาคม 2478 งานเสร็จเรียบร้อย ขออนุญานอาจารย์ใหญ่เปิดนำเข้าสระ เวลาบ่าย 3 โมง น้ำเข้าสระเต็ม ทุกคนดีใจ ในผลงาน ความสามัคคี เพลง แม่โจ้ไชโย เริ่มร้องเป้นครั้งแรก โดยต้นเสียง แผ่พืช เทพหัสดิน ณ อยุธย สระเกษตรสนานขุดสร้างสำเร็จใน 7 วัน พวกเรา 269 คน เฉลี่ยขุดดินคนละ 13 คิว า และนั่นคือกำเนิดสระเกษตรสนานและมาเป็นสระศักดิ์สิิทธิของพวกเราเพื่อประกอบพิธีกรรมการปฎิญานตนเป้นลุกแม่ดจ้ในปีต่อมา คือพิธีรับน้องใหม่รุ่นที่ 3 พ.ศ 2479 จำนวน 156 คน ตามบทบัญญัติแม่โจ้ 2479 และได้สืบสานสานต่อรุ่นต่อรุ่นมาจนถึงถึงปัจจุบันรุ่นที่ 73 บทบัญญัตินี้ภายหลังหลายท่านเรียกว่า .ธรรมนูญแม่โจ้. ซึ่งมีความผูกพันกับลูกแม่โจ้ทุกคน ตลอดมา เพลงแม่โจ้ ไชโยพวกเรา ภายหลังพวกเราเรียกว่า เพลงชาติแม่โจ้ ที่ร้อยรัดความเป็นหนึ่งเดียวของพวกเราตลอดมา ธรรมนูญแม่โจ้และท่านอาจารย์วิภาต เท่าที่ผมได้รับฟังมาจากรุ่น 35 จากผู้ที่ทำหน้าที่ประเพณี ผมขอถือโอกาสนี้กราบระลึกในความชาญฉลาดของอาจารยืที่ช่วยแก้ไข ในคืนที่เจ้าหน้าที่ตำรวจเข้าไปตรวจหอพักพวกเราที่ตึกใหม่ในคืนนั้น พวกเราจะจดจำพระคุณของอาจารย์ที่มีต่อธรรมนูญแม่โจ้และพวกเราทุกคนในคืนนั้น ขอกราบคารวะท่านอาจารย์ครับ สงวน จันทร์ทะเล รุ่น 25 ประธานประเพณี และนายก อนม .2505 19 ธันวาคม 2551