"พี่หงวนครับ พวกผมอยากทราบว่า ทำไม่พี่หงวนไม่เชิญพวกผมปีสองไปร่วมงานวันเปิดร้าน Co-Op Bar?"

คำถามนี้ดังก้องไปทั่วสระเกษตรสนานในดึกของคืนวันหนึ่งปลายเดือนธันวาคม เมื่อพิธีกรรมการชำระโทษนักศึกษาคนหนึ่งที่ต้องชำระโทษตามประเพณีเพราะปรากฎชัดแจ้งว่าจงใจลักขะโมยรองเท้า
ของเพื่อนนักศึกษา จึงมีการชำระโทษตามประเพณี.........และการชำระโทษได้เสร็จสิ้นแล้ว กำลังจะปิดฉากลงด้วยการ ร้องเพลงชาติแม่โจ้ตามประเพณี.......

คำถามที่ไม่มีใครคาดมาก่อน สกดให้ทุกคนรอบๆสระเกษตรสนาน นิ่งเงียบ...ไปชั่วอีดใจ ....เงียบสงบ.....

"ผมต้องขอโทษที่ไม่ได้บอกพวกเราให้ไปร่วมงานล่วงหน้า แต่เป็นการบอกอย่างกระทันหันก่อนพิธีเปิด หากการกระทำนี้
ไม่ถูกต้องนัก ผมก็ขอรับผิด เป็นการกระทำเสมือนมีการแบ่งแยก ซึ่งผมไม่มีเจตนาเช่นนั้น และขอรับการชำระโทษ. ตามประเพณีของพวกเรา.......".

ผมถูกพี่เสมอ สมนาค (ประเพณีรุ่น 19) ถีบลงน้ำชำระโทษตามประเพณี...... และเพลงชาติ แม่โจ้ ก็กึกก้องไปทั่วบริเวณ
....... ความหนาวเหน็บ ถูกขับไล่หายไป ด้วยเพลงชาติแม่โจ้ของพวกเรา.....ชาวแม่โจ้......ยอมรับและอโหสิกรรม..ต่อกัน
ในความผิดพลาดที่เกิดขึ้นโดยไม่ได้ตั้งใจ

เพื่อนร่วมรุ่นหลายคนอาจลืม และน้องๆ หลายคนอาจลืม เพราะบางคนก็ไม่ได้อยู่ในพิธีกรรมนั้น แต่ผมไม่ลืมครับ จำได้ดี

ยังขอบคุณน้องๆ ที่ยกเอาคำถามนี้ขึ้นมา และน้องคนนี้ก็สนิทสนมกับผมมาก ภายหลังท่านก็เป็นอาจารย์สอนที่มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ และมาช่วยงานโครงการหลวงอยู่ด้วยกันหลายสิบปี
หลังผมพักงานจากโครงการหลวงแล้วก็ยังติดต่อกันอยุ่ เมื่อผมมีกิจกรรมใน ชมรมนักพฤกษศาสตร์ท้องถิ่นรุ่น 7
ผมก็เชิญท่านมาเป็นที่ปรึกษาของชมรมด้วย ผมเชื่อว่าท่านก็ไม่ลืมเหตุการณ์นี้เเช่นกัน

การที่จะผ่านเข้ามาเป็นลูกแม่โจ้นั้นก็ยากลำเค็ญอยู่แล้ว กว่าจะได้เป็นรุ่นพี่เขาก็ต้องอดทนอดกลั้นนานับประการ
พอขึ้นมาเป็นรุ่นพี่..ยิ่งยากขึ้นไปอีก ... เพราะการเป็นรุ่นพี่นั้น... เป็นตัวอย่าง เป็นกระจกให้รุ่นน้องมองตามอยู่เสมอ
การวางตัว การพูดจา การกระทำ ต่างๆ จึงต้องระมัดระวังตลอดเวลา

บางคำพูด บางพฤติกรรม รุ่นพี่อาจคิดว่าไม่สำคัญ แต่เมื่อผ่านสายตาไปยังรุ่นน้องแล้ว กลายเป็นเรื่องใหญ่
ทำให้น้องๆไม่สบายใจ และอยู่ในภาวะถูกกดดันอยู่นาน ประสบการณ์นี้เกิดกับตนเองมามากมายหลายครั้ง

เป็นรุ่นพี่จึงต้องระมัดระวังตลอดเวลา.........การจะเป็นรุ่นพี่ที่ดีในสายตาของรุ่นน้องนั้นจึงยากและเปราะบาง

การวางตัวให้รุ่นน้องเคารพ นับถือ จึงเป็นสิ่งที่มีค่าอย่างมาก และควรพากภูมิใจในสิ่งที่ตนเองได้พยายามกระทำ
เป็น Spiritual Experiences ที่ต้องใช้ความอดทนสูงและต้องพิจารณามองตัวเองอยู่ตลอดเวลา

เดือนธันวาคมมาเยือนจึงมีความหมายต่อผมมาก เพราะสระเกษตรสนานนี้ รุ่นพี่ๆ เขาขุดสระเสร็จ เป็นสระอาบน้ำได้เมื่อวันที่ 29 ธันวาคม 2478(หารือกับท่านอาจารย์คุณพระช่วงเพื่อขุดสระ วันที่ 18 ธันวาคม และเริ่มแบ่งงาน การรับผิดชอบเป็นกลุ่ม ๆ เริ่มลงมือขุดกันวันที่ 22-29 ธันวาคม 2478 และเปิดนำ้เข้าสระในเวลา บ่ายสามโมง และใช้ในพิธีรับน้องใหม่ ครั้งแรก รุ่นที่ 3 เช้ามืด 7 มิถุนายน 2479)และใช้เป็นที่ประกอบพิธีกรรมในการรับน้องใหม่ ทำให้พวกเรา
ได้ยินเพลงชาติแม่โจ้เป็นครั้งแรก และจดจำมาตราบทุกวันนี้

ขอขอบคุณพี่น้องลูกแม่โจ้ทุกท่านที่ช่วยกันรักษาประเพณีที่ดีงามของพวกเราไว้ครับ

ส.จันทร
27 ธันวาคม 2546
***

(เรื่องย่อ)
ปลายปี 2505 มีการเปิดร้านสหกรณ์นักศึกษาชื่อ Co-Op Bar อยู่ตรงสี่แยกหน้าบ้าน อ.สุรัตน์ มงคลไชยสิทธิ์(รุ่น ๑)
โดยเชิญ อ.ประสงค์ วรยศ (รุ่น ๑๔)มาทำพิธีเปิดป้ายเวลาประมาณ 17.00 น. เสร็จพิธีมีการเลี้ยงถั่วเขียวต้มน้ำตาล (ปัจจุบันบริเวณหัวมุม ที่ตั้งป้าย คณะวิทยาศาสตร์ )

มีข้อผิดพลาดเกิดขึ้น เพราะผมคิดว่าเป็นงานเล็กๆ จึงไม่มีประกาศของ อนม. เพื่อเชิญน้องๆ ปี 2 มาร่วมงานเป็นทางการ ดังนั้นเมื่อถึงวาระการชำระโทษประจำปีต้นฤดูหนาว จึงมีการนำเรื่องนี้ไปถามในพิธีกรรมชำระโทษในเวลาต่อมาที่สระเกษตรสนาน
ผมในฐานะเป็นประธานปี 3 เป็นนายก อนม. อดีตประเพณี จึงเป็นผู้รับผิดชอบ จึงต้องถูกชำระโทษ เมื่อรับว่าผิด......

เมื่อชำระโทษกันแล้วก็หายกันไป ไม่โกรธ ไม่เอามาเป็นเรื่องราว.....แต่เป็นบทเรียนแห่งจิตสำนึกของการอยุ่ร่วมกัน
อย่างพี่น้อง ต้องระมัดระวังคำพูด การกระทำ และความเป็นพี่น้องอย่างเสมอต้นเสมอปลาย ผุ้ทำกิจกรรมต้องกล้าตัดสินใจ รับผิดชอบ และเป็นตัวอย่างที่ดีในเชิงสร้างสรรค์ต่อส่วนรวม

เมื่อวาระืเดือนธันวาคมมาครบรอบ ผมจะระลึกถึงและขอบคุณพี่ๆ ที่เขาช่วยกันขุดสระเกษตรสนานมาใหห้พวกเรา

ขอบคุณ ขอบคุณพี่ไสว บุญญปรัตตยุษ ที่เขียนเนื้อร้อง เพลงแม่โจ้ขอบคุณ พี่แผ่พืช เทพหัสดิน ณ อยุธยยา ที่ได้ทดสอบท่วงทำนองการร้องและเป็นต้นเสียงเพลงแม่โจ้คนแรกขอบคณ พี่ประทีบ อุตตะมะโยธิน รุ่น 5 ที่รับการเทรนเสียงจากพี่แผ่พืชเป็นคนต่อมา ผมได้ยินเสียงพี่และพบพี่จีองๆ เม้อวันที่ 20 มกราคม 2548
ขอบคุณที่พี่ได้บันทึกเสียงเพลงแม่โจ้ เพื่อน้องๆ เมื่อวันที่ 2 กุมภาพันธ์ 2548
และส่งให้ผม แล้วเก็บไว้หลายแห่งที่ ห้องสมุด และ ม.แม่โจ้แพร่
เป็นแบบต้นเสียงที่ควรเป็นประวัติศาสตร์ของลูกแม่โจ้
ไม่มีใครลืมแม่โจ้ ขอให้ความขลังของเพลงแม่โจ้ จงอยู่ในจิตใจของพวกเราตลอดไป

70ปีของแม่โจ้ มีความหมายและจะมีความหมายต่อลูกแม่โจ้ตลอดไป
จากลูกแม่โจ้ธรรมดาคนหนึ่ง กว่าจะมาเรียนได้ก็ยากแสนยาก
กว่าจะจบได้ก็ยากเหลือเกินเพราะต้องทำงานไปด้วย
แต่ที่ไม่ยากเลย.....คือการที่จะช่วยสร้างชื่อเสียงให้แม่โจ้ของเราเป็นที่รู้จักในสังคมตลอดไป
สุขใจที่ได้เป็นศิษย์เก่าของแม่โจ้
ดีใจที่ได้ทำอะไรหลายอย่างให้แม่โจ้และน้องๆแม่โจ้

สงวน จันทร์ทะเล
31 ธันวาคม 2548

๊Updated: September 1, 2006
Last updated: September 6, 2008

เสรีในความคิด เป็นมิตรกับทุกคน ฟัง วิเคราะห์ เชื่อมั่น ทำสิ่งถูกต้อง
พี่น้องร่วมใจ เทอดไท้องค์ราชันย์ ผูกพันเอื้ออาทร ตอบแทนบุญคุณแผ่นดิน